In contact met Turken

Turken vormen een relatief nieuwe groep vluchtelingen in Nederland. Anders dan de Turkse migranten van de jaren zeventig, zijn zij hoogopgeleid en modern. Waarom vluchten zij en wat is belangrijk om te weten voor het contact met hen? Op deze pagina vind je hier antwoord op. 

Waarom vluchten zij?

De meeste Turkse vluchtelingen komen hier om politieke redenen. Het zijn vooral aanhangers van Fethullah Gülen. Gülen is een islamitisch geleerde met veel invloed. In het verleden steunde hij Erdoğan maar later verslechterde hun relatie. Erdoğan bestempelt de Gülenbeweging tegenwoordig als terroristisch en volgens hem zitten zij ook achter de mislukte staatsgreep van 2016. Veel volgelingen van Gülen zijn gevangen gezet en anderen zijn het land ontvlucht. 

Andere vluchtelingen zijn critici van de regering, zoals de Koerden. Een kleine groep Turken vlucht vanwege een toename van huiselijk geweld en vanwege de steeds groter wordende invloed van religie op de rechterlijke macht waardoor ze zich niet meer beschermd voelen. 

Wie zijn zij? 

Turkse vluchtelingen zijn over het algemeen hoog opgeleid. Zij hadden in het verleden vaak hoge posities binnen de rechterlijke macht, universiteiten en de politie van Turkije. Daarin verschillen zij aanzienlijk van de Turken die in de jaren zeventig naar Nederland trokken. Die Turkse migranten kwamen van het platteland en hadden maar weinig scholing gehad.  

De Turkse nieuwkomers zijn modern en ambitieus. Ze willen snel Nederlands leren en een goede baan vinden. Al zijn veel Turkse vluchtelingen progressief, ze zijn in culturele gewoontes ook heel oosters. Turkije is een groot land en vormt een verbindende schakel tussen Europa in het westen en Azië in het oosten. Hierdoor heeft het land een boeiende mix aan culturen. Turken uit het westen zijn in hun cultuur wat meer Europees dan die uit het oosten. Toch is de Turkse cultuur in het algemeen meer oosters dan westers te noemen. Turken zijn ook echte levensgenieters. Ze genieten volop van de goede dingen in het leven, zoals eten, muziek en dansen. Eten is zo belangrijk, dat ze urenlang kunnen koken voor hun gasten. Dat is hun manier om uit te drukken dat ze je waarderen.  

Zie voor oosterse cultuur de pagina Interculturele communicatie 

Wat is hun religie?

Het merendeel van de Turkse vluchtelingen is overtuigd islamitisch. Zij behoren tot de soennitische richting van de islam. Juist de Gülenbeweging, waar velen van hen toebehoren, heeft in Turkije gezorgd voor een opleving van de islam. Voorheen waren religie en staat in Turkije strikt gescheiden. Het was voor vrouwen verboden om publiekelijk een hoofddoek te dragen. Dankzij Gülen en zijn aanhangers zijn deze ‘antireligieuze’ regels de afgelopen decennia versoepeld. Ook op scholen wordt sindsdien steeds meer aandacht besteed aan de islam.  

Een kleiner deel van de vluchtelingen is atheïst of agnost en soms anti-religieus, vanwege slechte ervaringen met strenge islam in Turkije.

Waar lopen Turkse vluchtelingen tegenaan in Nederland?

  • Zelfstandigheid: vooral tieners hebben hier moeite mee. In Turkije is iemand zijn hele leven sterk afhankelijk van de familie. Dit geldt vooral voor meisjes, jongens krijgen meer vrijheid. 
  • Het schoolsysteem: het geeft veel vrijheid, zelfstandigheid en verantwoordelijkheid aan leerlingen.
  • Vooroordelen: veel Nederlanders hebben een stereotype beeld van Turken, bijvoorbeeld dat zij laag zijn opgeleid en weinig moeite doen om te integreren. 

Tips in het contact

NB: Lees voor meer relevante tips, de pagina ‘Een relatie opbouwen met vluchtelingen‘. 

Ondanks de grote instroom hebben weinig Nederlanders contact met Turkse vluchtelingen. Veel blijven zich liever binnen de eigen groep bewegen en houden bewust afstand van Nederlanders. Dit komt allereerst door wantrouwen en ten tweede door een sterk gevoel van nationalisme. Lukt het wel om contact te krijgen, dan hebben we de volgende tips: 

  • Benader Turken indirect. Word je uitgenodigd, maar heb je geen tijd? Communiceer dit dan niet rechtstreeks. Benadruk vriendelijk dat je graag afspreekt, maar vanwege verplichtingen niet kunt. Spreek dan een andere dag af. Vriendschappelijke relaties hebben in Turkije hoge prioriteit. 
  • Wees niet te snel met uitnodigen. Ga eerst bij hen thuis op bezoek, er moet vertrouwen ontstaan. Sommige Turken zullen uit angst om haram (verboden) eten te krijgen, niet meteen bij je thuis willen komen, al zullen ze dit niet gauw zeggen. 
  • Vraag met veel interesse naar de studie en het werk dat ze deden in Turkije. Toon respect. Wees ervan bewust dat zij modern zijn en niet ongeletterd. 
  • Neem de tijd en geef je tijd om vertrouwen te winnen. Turkije is een land waar buiten de familie veel wantrouwen naar de ander speelt. Je hebt een ingroup en een outgroup en onderling is er veel sociale controle. Zeker wanneer er andere Turkse vluchtelingen in het azc wonen, zal men voorzichtig zijn en kan het moeilijker zijn om vriendschap te sluiten. 
  • Toon respect voor hun herkomstland. Turken zijn erg nationalistisch. Ondanks dat zij hun land hebben moeten ontvluchtten, zul je in hun woorden de diepe trots voor hun vaderland horen.  

Hoe breng je het evangelie dichtbij?

  • Wees allereerst een vriend. Laat je geloof zien in je doen en laten. 
  • Probeer discussies uit de weg te gaan. Vertel over je geloofsleven, heel persoonlijk. 
  • Leg de Bijbel niet op de grond. 
  • Deel pas een Bijbel uit wanneer mensen er zelf om vragen. 
  • Vertel verhalen, die hebben meer impact dan discussies. 
  • Toont een Turk oprechte interesse en belangstelling in het evangelie? Verwijs hem dan naar de Turkstalige samenkomsten van de stichting Evangelie & Moslims.  
  • Veel Turken zullen proberen je te bekeren tot de islam. Ga er niet tegen in maar luister en vertel een persoonlijk geloofsverhaal. 
  • Vraag Turken die hun problemen met je delen of je met hen mag bidden. Persoonlijk gebed zorgt vaak voor een open deur. 
  • Val hun nationale trots niet aan, dat kan je relatie schaden. 

Meer tips over het bereiken van Turken is te vinden op de website van Evangelie & Moslims.  

Cijfers

Sinds 2016 is het aantal Turkse vluchtelingen in Nederland flink toegenomen 

  • Wereldwijd waren er in 2020 138.258 Turkse vluchtelingen onder bescherming van de UNHCR (UNHCR).
  • In Europa deden 16.715 Turken een asielaanvraag in 2020 (Eurostat).
  • In Nederland vroegen 1.010 Turken asiel aan in 2020 (Eurostat).
  • Op 1 januari 2020 woonden zo’n 416.864 mensen met een Turkse achtergrond in Nederland (CBS Statline).

Disclaimer: Omdat het Turkse volk groot is ontkomen wij niet aan generalisaties. Wat wij schrijven geldt voor de meerderheid van Turkse vluchtelingen in Nederland. Het kan zijn dat u of uw relatie zich niet herkent in de hier genoemde beschrijvingen. Om u zoveel mogelijk waarheidsgetrouwe informatie te verschaffen hebben wij de inhoud van deze pagina bij meerdere deskundigen gecheckt. 

Artboard facebook google+ instagram linkedin maps pinterest twitter vimeo youtube world