Rechten voor Oekraïners

Oekraïners kunnen in het algemeen vrij naar Nederland reizen en hier 90 dagen verblijven. Ook wie al in Nederland is, mag voorlopig blijven, zelfs als de 90 dagen om zijn of een verblijfsvergunning verlopen is. Op deze pagina wordt verder toegelicht welke mogelijkheden en rechten Oekraïners momenteel hebben.

Laatste update 9 april 2022

Inschrijving bij de gemeente

Als iemand uit Oekraïne is ingeschreven bij de gemeente, kan hij gebruik maken van de regelingen van de ‘Tijdelijke bescherming’ die verderop op deze pagina uitgelegd worden. Deze mogelijkheid geldt voor:

  • Mensen met een Oekraïens paspoort;
  • Mensen die op 23 februari een vluchtelingenstatus of verblijfsvergunning voor Oekraïne hadden.

Mensen kunnen zich inschrijven bij de gemeente waar ze een woonadres hebben, ook als het een tijdelijk adres is zoals een gastgezin of noodopvang. Houdt er wel rekening mee dat gemeenten nog opstartproblemen kunnen hebben met het registreren van mensen uit Oekraïne.

Kijk voor meer informatie op de website van de IND, ook als iemand geen Oekraïens paspoort of verblijfsvergunning bij zich heeft.

Tijdelijke bescherming

De EU heeft op 3 maart 2022 de zogeheten ‘Tijdelijke beschermingsrichtlijn” geactiveerd. Hiermee ontvangen Oekraïners de volgende rechten:

  • Het recht om een verblijfstitel te ontvangen;
  • Het recht om in loondienst of als zelfstandige te werken;
  • Het recht op een fatsoenlijk onderkomen (huisvesting)’
  • Het recht op sociale bijstand, financiële ondersteuning en medische zorg;
  • Het recht van kinderen jonger dan 18 jaar om onder dezelfde voorwaarden als onderdanen van een EU-land onderwijs te kunnen ontvangen.

De maatregel geldt voorlopig voor één jaar.

Hieronder vind je informatie over de regelingen zoals die nu bekend zijn. Als er meer bekend wordt of er wijzigingen zijn, proberen we dat op deze pagina zo goed mogelijk bij te werken. Onder ‘”Nuttige websites” verderop, vind je links naar websites die uitgebreidere, actuele informatie bieden.

Verblijfstitel

Naast de inschrijving bij de gemeente moeten mensen uit Oekraïne nog een korte aanmeldprocedure bij de IND doorlopen. Dit kan naar verwachting vanaf half mei. Ze krijgen dan een Nederlands verblijfsdocument. Tot die tijd is inschrijving bij de gemeente voldoende om gebruik te maken van de regelingen voor tijdelijke bescherming.

Werk

Sinds 1 april mogen Oekraïners werken zonder werkvergunning.

Huisvesting

Goede huisvesting regelen voor de Oekraïense vluchtelingen is niet eenvoudig. Momenteel wordt dit georganiseerd door de veiligheidsregio’s. Soms is er opvang in grote hallen met veldbedden, maar dat moet uiteraard niet te lang duren. Dit wordt vooral lokaal geregeld. Veel gemeentes hebben een pagina over de voorzieningen voor Oekraïners op hun website staan, daar kun je vaak veel informatie vinden. Op onze website vind je tips voor gastgezinnen.

Leefgeld

Oekraïners die geen verblijfsvergunning hebben, hebben geen recht op een sociale uitkering. Op 18 maart is besloten wel leefgeld te verstrekken. Dat is 60 euro per persoon per week, ook voor kinderen.

Oekraïners die bij een gastgezin inwonen krijgen in aanvulling op de 60 euro een extra bedrag van 75 euro per week. Dat bedrag loopt af bij meerdere inwonenden uit hetzelfde gezin. Voor het eerste kind is de vergoeding 25 euro extra, voor het tweede en derde kind 12,50 euro extra. Het maximumbedrag per gezin is 125 euro per week. Voor de duidelijkheid: dit geld wordt uitgekeerd aan het Oekraïense gezin, niet aan het gastgezin. Het is wel mogelijk afspraken te maken over een financiële bijdrage.

Medische zorg

Actuele informatie over medische zorg voor Oekraïners vind je bij de  Zorgverzekeringslijn. Hier staat informatie voor:

  • zorgverleners
  • vrijwilligers en hulpverleners
  • de Oekraïners zelf, zowel in het Oekraïens als in het Russisch

De informatie is aan verandering onderhevig, houd de website dus in de gaten voor wijzigingen.

Onderwijs

Kinderen tot 18 jaar hebben recht op onderwijs. Het regelen daarvan is een hele uitdaging. De uitvoering kan per gemeente verschillen. Voor informatie kun je daarom het beste de Oekraïne-pagina’s van de website van je eigen gemeente raadplegen.

Financieel

Oekraïners kunnen een tijdelijke rekening openen bij Bunq. Hiermee kunnen ze in de EU betalingen doen. Andere banken bieden inmiddels ook mogelijkheden, zie de informatie op de website van van Betaalvereniging Nederland met doorverwijzing naar de verschillende banken.

Handige websites

Op de website RefugeeHelp staat veel nuttige informatie in vier talen: Oekraïens, Russisch, Engels en Nederlands. Daarnaast is bij de Zorgverzekeringslijn ook veel informatie te vinden over gezondheidszorg. Voor verder informatie over reizen naar Nederland en verblijfsrecht, kun je ook  terecht op de website van de IND.

Asiel aanvragen

Door de Tijdelijke bescherming is het niet nodig voor Oekraïners om asiel aan te vragen. Asielaanvragen worden voorlopig ook niet in behandeling genomen en Oekraïners krijgen ook geen opvang in de toch al volle azc’s. In plaats daarvan worden in de 25 veiligheidsregio’s andere opvangplekken speciaal voor Oekraïners geopend.

 

 

Foto: UN Women/Aurel Obreja

“Ik maak me zorgen om mijn man. En ik heb continu verdriet, vooral als ik foto's zie uit de goede tijd.”

- Victoria

Lees het verhaal van Victoria »
Artboard facebook google+ instagram linkedin maps pinterest twitter vimeo youtube world