Integratie is een levenslang proces

Javed bleef trouw, Weergave

“Het eerste wat ik deed, toen ik in Nederland kwam, was een kerk zoeken. Want dat was de plek waar ik rust kon vinden en waar ik de liefde van Jezus kon ervaren.” 

Javed Masih zocht in de buurt van het asielzoekerscentrum (azc) en vond een katholieke parochie in Katwijk. “Mijn kinderen zullen zich die kerk altijd blijven herinneren als de plek waar zij voor het eerst de Bijbel in het Nederlands lazen. Nederlanders moeten de rol die de kerk kan spelen in het leven van vluchtelingen niet onderschatten.”

“Ik houd van Gods kinderen en heb mij open gesteld toen ik in de kerk kwam. Toch had ik in het begin niet veel contact. Na de mis ging iedereen meteen naar huis en bleven wij alleen achter op het kerkplein. Dat heeft ongeveer drie maanden geduurd. Mijn conclusie is dat de Nederlandse cultuur minder is ingesteld op communicatie. Maar uiteindelijk gebeurde het toch. Wij reikten hen de hand, maar we kregen een dubbele hand terug.”

Levenslang proces

Cultuurverschillen, taalproblemen, misverstanden. Javed kan erover meepraten. “Een mens is geen machine. Je kunt geen knop omzetten als je moet integreren. Je verandert langzaam van het een in het ander. Dat is een levenslang proces. Het begint ermee dat je zelf contact met mensen moet leggen. Als je je blijft afzonderen, dan wordt het moeilijk. Als je eenmaal de stap naar de ander gezet hebt, hangt er veel af van hoe de ander reageert.”

Kopje koffie

Sinds anderhalf jaar woont Javed met zijn vrouw en twee kinderen in een bescheiden huisje aan de rand van het centrum van Leiden. “Toen we hier kwamen wonen, nodigde ik direct mijn buren uit om een kopje koffie te komen drinken. De ene buurman kwam gezellig langs. Maar de ander zei: ‘Ik heb nu geen tijd, ik moet naar de dokter.’ Zes maanden later was hij nog niet op bezoek geweest. Hij zei dat hij het druk had. Maar toch groet hij altijd vriendelijk. We ontmoeten elkaar bijna dagelijks en hebben normaal contact. In ons land is dat ondenkbaar. Niet op bezoek komen betekent dat je boos bent op elkaar.”

Eerlijkheid

“Die duidelijkheid van de Nederlanders konden we in het begin niet begrijpen. We vonden het onbeleefd. Nu begrijp ik dat het pure eerlijkheid is. Ik sla je uitnodiging af, maar dat heeft geen invloed op onze relatie. Het is zoals het is. En dat kan ik waarderen. Ik moest ook wennen aan het maken van afspraken in Nederland. Ik had afgesproken met een vrijwilliger. Maar een dag van tevoren zei ik: sorry, ik kan niet, er is iets tussen gekomen. Een dag van tevoren, maar het heeft me een week gekost om de relatie weer te herstellen.”

Traumatische plek

In Pakistan had Javed, die momenteel een theologische master volgt aan de VU Amsterdam, een baan als pastoraal werker. Hij schreef een boek over een katholieke parlementariër, dat niet in goede aarde viel bij extremistische groepen in het land. Na ernstige bedreigingen kon hij niet anders dan vluchten, samen met zijn vrouw en twee kinderen. “Dat was traumatisch. Maar mijn verblijf in het azc in Katwijk, het lange wachten en de machteloosheid die je voelt, waren voor ons minstens zo erg. We zijn natuurlijk dankbaar voor de veiligheid en ruimte die we daar kregen, maar het azc is in zichzelf een traumatische plek. Alles gaat daar volgens strakke regels. De kerk kan het azc tot een leefbare plek maken.”

Rust

Javed Masih is opnieuw een boek aan het schrijven, over zijn eigen integratieproces en de rol die de kerk kan spelen in het leven van vluchtelingen. “Wij hebben veel meegemaakt. Oorlog, geweld, verwoesting. Jezus nodigt ons uit en zegt: ‘Kom naar mij als je onder lasten gebukt gaat en ik geef je rust.’ De kerk is de plek bij uitstek waar dat gebeurt. Met je trauma, je depressie, je tragische verhaal vind je rust in de kerk. Daar zijn mensen die naar je luisteren en je accepteren zoals je bent. Daar vind je een broer en een zus.”

“De kerk kan een vluchteling geen status geven. De kerk heeft niet de kennis in huis om trauma’s te behandelen. Die zijn te groot om over te praten bij de koffie, dat komt wel als de tijd rijp is. Maar de kerk kan wel vriendschap bieden. Dat hoeft niet veel te kosten. Als ik van iemand een mailtje krijg, voel ik mezelf al gezien en geliefd. Of een lach in het voorbijgaan, dat is balsem voor mijn ziel.”

Advies voor vluchtelingen

Voor vluchtelingen heeft Javed twee belangrijke adviezen:

  1. Dank God. Je hebt een plek gekregen in het azc of waar dan ook, waar je veilig bent.
  2. Werk hard. Werk heel hard. De mensen in Nederland zijn bereid je te helpen. Maar je bent zelf verantwoordelijk voor je eigen ontwikkeling. Als je die verantwoordelijkheid neemt en stappen zet, dan zal God wegen openen.”

Tekst: Jacomine Oosterhoff
Uit: Weergave, september 2017 

Artboard facebook google+ instagram linkedin maps pinterest twitter vimeo youtube world