Achtergrond asielzoekers

In 1951 werd door de Verenigde Naties in GenŤve een conferentie georganiseerd waarop vluchtelingenrecht werd geschreven. Volgens de Conventie van GenŤve die hieruit ontstond is een vluchteling :

"een persoon die uit gegronde vrees voor vervolging wegens zijn ras, godsdienst, nationaliteit, het behoren tot een bepaalde sociale groep of zijn politieke overtuiging, zich bevindt buiten het land waarvan hij de nationaliteit bezit, en die de bescherming van dat land niet kan of, uit hoofde van bovenbedoelde vrees, niet wil inroepen".

Met behulp van deze definitie hadden staten een handvat om asielzoekers al dan niet toe te laten door te bepalen of ze volgens de definitie inderdaad vluchteling zijn (Zie betekenis van asiel volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International).

De situatie in het land van herkomst

In de 21ste eeuw zijn evenals in de eeuw daarvoor asielzoekers voornamelijk afkomstig uit landen waar recent hevige conflicten plaatsvonden of waar de mensenrechtensituatie slecht is. Landen waar nu veel asielzoekers vandaan komen zijn Irak, SomaliŽ, Afghanistan en Iran. Asielzoekers komen niet alleen uit AziŽ en Afrika, maar ook uit Oost-Europa en Zuid-Amerika. Veel asielzoekers hebben een moeilijk verleden achter de rug. Vaak zijn ze geconfronteerd met hevig geweld en ontbreken medische hulp of zelfs voedsel. Daarnaast is het ontvluchten van eigen land moeilijk vanwege alles wat achterblijft, en gevaarlijk.

Vluchtroutes


Rond de wereld bestaan vluchtroutes, bekende routes waarlangs vluchtelingen uit oorlogsgebieden trekken, op zoek naar veiligheid.
Deze routes zijn niet zonder obstakels en lichamelijk gevaar. Vluchtelingen moeten vaak steunen op de hulp van mensenhandelaars om naar het westen te kunnen gaan. Deze hulp brengt hoge financiŽle kosten met zich mee. Ook zijn er reŽle risico’s van mishandeling en misbruik. Als de vluchtroute over zee loopt in niet-zeewaardige boten of door woestijnen en gebergten, zonder uitrusting, is de doodsdreiging groot. Meerdere mensen sterven onderweg...
Wie de reisbestemming wel bereikt, kan vaak over de vluchtreis al een boek schrijven.

Leven in een asielzoekerscentrum

Wanneer een asielzoeker in Nederland komt, komt deze in een asielzoekerscentrum (azc)terecht. De azcīs worden beheerd door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers. Afhankelijk van de vordering van de asielprocedure kan een asielzoeker in verschillende typen en lokaties van een azc komen. In de praktijk betekent dit dat een asielzoeker regelmatig moet verhuizen. Het wonen op een azc is niet altijd prettig. Er zijn veel mensen die je maar met moeite kunt verstaan, en er is vaak weinig ruimte. De toegestane hoeveelheid werk is erg beperkt en het weekgeld is vrij karig. De sfeer op het azc laat hierdoor soms te wensen over.

De asielprocedure wordt geregeld door de Immigratie- en Naturalisatiedienst. De procedure kan soms jarenlang duren. Dit komt doordat beweringen moeten worden gecontroleerd of doordat een asielzoeker in hoger beroep gaat. De nieuwe Vreemdelingenwet uit 2001 heeft de duur van de gemiddelde procedure gelukkig aanzienlijk bekort.

Gedurende de asielprocedure kan een asielzoeker in enorme onzekerheid verkeren over de toekomst. Er zijn verschillende organisaties die asielzoekers in Nederland adviseren en helpen bij integratie. Vooral medewerkers en vrijwilligers van de  Vereniging Vluchtelingenwerk Nederland spelen hierin een belangrijke rol.