Els van Dijk in podcast polarisatie
Polarisatie domineert het politieke debat en krijgt ook steeds meer bijval op sociale media, in gesprekken, maar ook in de kerk. Niet zelden ligt daarbij de focus op vluchtelingen. Hoe ga je hier als christen mee om?
“Polarisatie is eigenlijk jezelf verheffen; je eigen gelijk halen ten koste van een ander. Dit werkt negatief in vrucht dragen en dienstbaar zijn”, zegt Els van Dijk, spreker in kerken ‘van gereformeerd tot evangelisch’, auteur van diverse boeken en oud-directeur van de Evangelische Hogeschool.
“Ik ga die strijd niet aan; ik speel geen wedstrijd meer. Ik leef niet om te winnen, maar om van betekenis te zijn. We zijn als mensen geroepen om van betekenis te zijn voor anderen. Dat is onze missie.” Hierin vindt ze steun bij Paulus. “Hij heeft zoveel geleden, kreeg zoveel tegenspoed. Toch vocht hij niet terug met dezelfde wapens, maar riep op: houd vol in het goede te doen.”
Groot hart
Els heeft een groot hart voor gebrokenheid en alles wat kwetsbaar is. “Ik kan niets met hardheid en politiek onrecht rondom mensen die alles verloren hebben, verdreven zijn en de weg kwijt – in welke vorm dan ook – en dan roepen: alle grenzen moeten dicht. Dat maakt me boos. Wie ben jij dat jij wel recht hebt op een bepaalde plek? Ik vind dat tamelijk egoïstisch.”
“Ik vind die conflicten heel erg en ik wil er geen deel van uitmaken.”
Ook in haar eigen kerkverband, de Christelijke Gereformeerde Kerken, is er polarisatie rond standpunten. “Ik vind die conflicten heel erg en ik wil er geen deel van uitmaken. Over sommige onderwerpen die in christelijk Nederland spelen ben ik niet deskundig genoeg om er een uitgesproken standpunt over naar buiten te brengen en bij weer andere kies ik ervoor om dat juist niet te doen aangezien dat heel gevoelig kan liggen. Dan maak ik vijanden als ik dat doe.”
Kiezen voor verbinding
Hoewel ze een uitgesproken mening heeft ‘ik ben nog nooit beschuldigd van kleurloosheid’, kiest Els liever voor verbinding, ook – of juist – met andersdenkenden. “Ik wil mensen rechtdoen, luisteren naar iemand die integer zijn eigen zoektocht gaat, ook als die een andere uitkomst heeft. Ik wil daarbij het denkproces aanzetten, scherpen, vragen stellen: hoe ben je hiertoe gekomen?”
“Die veelkleurigheid is juist een kracht, geen zwakte.”
Toch ziet ze vaak dat christenen andersdenkenden afwijzen. “Ik vind het erg hoe makkelijk christenen soms iemand afschrijven, als die een andere mening heeft. Ik begrijp niet dat je anderen afserveert die zorgvuldig en gewetensvol tot een andere mening zijn gekomen. Is er nog ruimte voor genade voor iemand die anders in het leven staat? Jezus ging om met iedereen; met verschoppelingen en randfiguren. Polariseren leidt tot nivelleren, dat we allemaal hetzelfde moeten zijn. Dat is onmenselijk. Die veelkleurigheid is juist een kracht, geen zwakte.”
Podcast over polarisatie
In de nieuwste Gave-podcast ‘Gewenst of geweigerd?’ gaan Gave-medewerker Jaap van de Kamp en algemeen directeur Jan Pieter Mostert in gesprek met spreker, auteur en oud-directeur Els van Dijk, theoloog en schrijver Reinier Sonneveld en oud-politicus Gert-Jan Segers. In zes afleveringen wordt gekeken naar de kenmerken van polarisatie en de algemene maatschappelijke invalshoeken. In de afsluitende aflevering wordt een link gelegd met vluchtelingen.
Tekst: Anna Klappe | Beeld: Lars van der Ven
Gepubliceerd in Weergave 3, november 2025
