Achtergrondverhaal Syrië

Geplaatst op 31-07-2025 in Nieuws.

Sinds de val van de Syrische regering-Assad, eind 2024, wordt er in Nederland gesproken over de mogelijke terugkeer van Syrische vluchtelingen. Er is zelfs een vertrekbonus beschikbaar gesteld. Maar is het land nu veilig voor alle Syriërs om naar terug te keren? Daarvoor is het goed meer te weten over Syrië. 

Syrië telt ruim dertig etnische en religieuze groepen. Bijna negentig procent van de bevolking is moslim, verdeeld over meerdere stromingen, zoals soennieten (de meerderheid), sjiieten, alawieten en salafieten. Naast moslims zijn er druzen en jezidi’s. Een klein deel van de bevolking is christen, veelal orthodox of katholiek. 

De islam is niet de staatsgodsdienst van Syrië, maar wel de publieke religie. De sharia is een belangrijke bron van het Syrische recht. De macht was tot voor kort in handen van liberale moslims. Voormalig president Bashir al-Assad is alawiet en onder hem waren de christenen en jezidi’s relatief vrij. De grote meerderheid van de Syriërs is echter soennitisch en strenger in hun opvattingen.  

Aangezien de Arabieren in de meerderheid zijn, is de officiële taal Arabisch. Los van de religieuze verdeeldheid zijn er ook diverse etnische groepen. De Koerden, de grootste minderheidsgroep in Syrië, ondervinden veel discriminatie. Zo mag de Koerdische taal niet overal worden gebruikt. Er zijn ook Arameeërs en Armeniërs; zij hebben een eigen taal en cultuur. Daarnaast zijn er nog Turkmenen en Ismaëlieten.  

Onrust 

In 2011 kwamen er protesten tegen de regering-Assad, de ‘Arabische lente’. Dit ontaardde in een gewapende strijd, waarbij militante groepen streden voor een onafhankelijke islamitische staat. Steeds meer landen raakten hierbij betrokken, zoals Turkije, Saoedi-Arabië, Iran, Rusland en de VS. Israël voert regelmatig luchtaanvallen uit op Palestijnse Hamasstrijders in het zuiden.  

Sinds de val van de regering-Assad heeft de voormalige rebellenbeweging Hay’at Tahrir al-Sham (HTS) de macht in Syrië overgenomen. De situatie is verre van stabiel, vooral minderheidsgroepen in het land hebben het moeilijk. Het nieuwe regime lijkt de veiligheid van minderheden niet te kunnen of willen garanderen. Omdat christenen, alawieten en jezidi’s worden gezien als aanhangers van het verdreven regime-Assad zijn er onder hen, ook na de machtswisseling, vele doden gevallen. 

Voordat de oorlog uitbrak was Syrië ontwikkeld en stabiel. Nu is ongeveer negentig procent van de Syriërs arm en afhankelijk van hulp.  

Vluchtelingen 

Inmiddels zijn meer dan zes miljoen Syriërs gevlucht. De meesten leven in de buurlanden Turkije, Irak en Libanon. Nederland vangt meer dan 165.000 Syriërs op; zij zijn tot de grootste groep vluchtelingen in ons land. Door hun open cultuur en relatief goede opleiding zijn ze vaak relatief goed geïntegreerd. Nu het regime van Assad weg is klinkt in de politiek dat ze wel kunnen terugkeren naar Syrië. De procedures van Syrische asielzoekers staan ‘on hold’  in afwachting van besluiten. Voor leden van minderheidsgroepen, waaronder christenen, is dat een beangstigende gedachte. 

Juridische ondersteuning

Krijgt een Syrische christen in Nederland een afwijzing op de asielaanvraag? Onze juridische afdeling kan een dossieronderzoek doen. Meer info vindt u op onze website.

Meer weten? In onze online kennisbank vindt u meer informatie en tips hoe u Syrische vluchtelingen kunt ondersteunen.

Dit artikel is gepubliceerd in Weergave 2, juli 2025

Tekst: Jan Pieter Mostert | Beeld: Gave-archief