Bethlehem uit Eritrea

Bethlehem Alema Gebre (22) vluchtte zeven jaar geleden in haar eentje uit Eritrea. Ze woont in Rotterdam, werkt in de ouderenzorg en doet een opleiding. De vrijheid die ze nu heeft en de kansen die ze krijgt zijn grote pluspunten van wonen in Nederland. Bovendien heeft ze hier drie vriendinnen leren kennen. Toch mist ze ook veel: drukte in huis, samen eten met je familie en buren. “In Eritrea heb je altijd mensen om je heen.”

Bethlehem was bijna zestien, toen ze in Eritrea de keuze kreeg: trouwen of het leger in. Ze wilde geen van beide en besloot stiekem in haar eentje te vluchten. Onderweg naar Europa liep ze malaria en tbc op, verdronk bijna op de oversteek naar Italië en kwam vijftien kilo lichter aan in Nederland. “Het was een vreselijke tocht”, erkent ze. “Ik zag dingen die ik liever niet had gezien. Schietpartijen, verkrachtingen.”

Krachtige leeuw

Toch heeft het haar wel sterker gemaakt. “Als het donker om me heen werd, klampte ik me vast aan wat mijn oma ooit tegen me zei: ‘Blijf geloven in de grote Vader.’” Ook haar favoriete bijbeltekst gaf haar altijd hoop. “U echter, HEERE, bent een schild voor mij, mijn eer; U heft mijn hoofd omhoog.” (Psalm 3:4, HSV) “Ik ben door alles wat ik meemaakte en door mijn geloof krachtig geworden als een leeuw. Boven mijn eettafel hangt een poster van een leeuwenkop om me daaraan te herinneren.”

Gepest op school

Toen ze in Nederland kwam, werkte ze gelijk keihard om de taal te leren. “Dat is belangrijk, want als je niet goed uit je woorden komt, stuit je snel op onbegrip. Ik werd op school gepest omdat ik weinig zei. Ik was zo bang iets verkeerd uit te spreken. Het zou helpen als mensen meer moeite nemen om vluchtelingen te leren kennen en niet gelijk een oordeel klaar hebben. Op mijn eerste stageplek kreeg ik te horen dat ik maar iets eenvoudigs in de keuken moest doen. Daartegen ben ik echt in opstand gekomen. De leeuw in mij kwam tevoorschijn. Later boden ze hun excuses aan.”

Erg wennen

Hier gaan dingen anders en dat was erg wennen. “Zo ging ik zonder een afspraak te maken naar de huisarts, zat ik een uur in de wachtkamer zonder dat iemand me kwam halen. Later begreep ik pas dat je vooraf moet bellen. Of ik leende ongevraagd slippers van een Nederlandse vriendin. Zij vond dat niet leuk, terwijl dat voor mij normaal was om te doen. In Eritrea deel je gewoon alles met elkaar. Er is een sterk groepsgevoel. Je kookt altijd meer dan je nodig hebt, want iedereen mag aanschuiven.”

Tussen twee culturen

“Mijn familie is heel belangrijk voor mij”, vertelt Bethlehem. ‘Pappa, mamma. Mijn twee broertjes. Bij hen liggen mijn wortels. Nu ik langer in Nederland woon, merk ik wel dat ik steeds meer tussen twee culturen leef. Dat is niet altijd makkelijk. Nederlanders vinden mij soms nog echt Afrikaans. Eritrese familieleden die in Nederland wonen, hebben er juist weer moeite mee dat ik volgens hen bepaalde Nederlandse trekjes heb gekregen. Ze vinden het bijvoorbeeld gek als ik op tijd naar huis ga omdat ik moet werken. Of niet op een feest kan komen, omdat ik een andere afspraak heb.”

Vrijheid en kansen

Bethlehem werkt op oproepbasis in de ouderenzorg. Daarnaast studeert ze dit voorjaar af als verzorgende en begint na de zomer aan een opleiding als verpleegkundige. Als kind wist ze al dat ze later voor anderen wilde zorgen. “In Eritrea kon ik die droom niet waarmaken”, zegt ze. “Dat vind ik het mooie van Nederland: hier heb ik vrijheid, krijg ik als ik hard werk alle kansen. Tuurlijk, ik maak veel mee in de zorg. Maar ik vind het fijn dat ik op deze manier iets voor anderen kan betekenen. Ik begeleid regelmatig mensen in de laatste ogenblikken van hun leven.” 

“Voor mij geldt ook: als ik zelf niks fiks, zit ik zo een paar dagen alleen.”

Weinig contacten

Doordat ze veel werkt en tegelijk een opleiding doet, blijft er helaas weinig tijd over nieuwe mensen te ontmoeten. “In mijn eigen buurt ken ik dus helaas niet zoveel mensen. Alleen met een bovenbuurvrouw heb ik contact. In Nederland leef je toch wel erg op jezelf. Ik vind het schokkend om te zien hoe eenzaam ouderen hier soms zijn. En ja, voor mij geldt ook: als ik zelf niks fiks, zit ik zo een paar dagen alleen.”

Nederlandse mamma

Ze kan gelukkig wel naar een Eritrese/Ethiopische kerk en heeft drie goede Nederlandse vriendinnen. “Ik noem ze mijn Nederlandse mamma en mijn twee halfzusjes. Mijn twee ‘halfzusjes’ leerde ik kennen op een jongerenkamp van Gave.” Bethlehem zegt lachend: “Voor mij was dat iets heel nieuws: met een groep op vakantie gaan. In Eritrea kennen we dat niet. Op vakantie gaan betekent daar meestal logeren bij je opa en oma in het dorp.”

Toekomstdromen 

Bethlehem heeft inmiddels alweer nieuwe toekomstdromen. Ze wil haar familie naar Nederland halen en een boek schrijven over haar tocht van Eritrea naar Nederland. “Ik hoop andere jonge vluchtelingen daarmee te bemoedigen. Ik wil tegen ze zeggen: blijf vechten!  Wees trots op wie je bent. Wees dankbaar dat je leeft. En weet dat het ooit weer licht zal zijn.”

Tekst: Mariëtte Woudenberg – Foto: Mariët Mostert

Gepubliceerd in Weergave 1, maart 2022

 

Wil je meer leren over het contact met Eritrese vluchtelingen in Nederland? In onze digitale bibliotheek geven we tips en advies over het contact met Eritrese vluchtelingen en Eritrese kinderen.
Speciaal voor orthodoxe Eritreeërs hebben we een website, een YouTube-kanaal en een Facebookpagina. Hier delen we video’s over de Bijbel en het evangelie in het Tigrinya.

Hier vind je meer inspirerende verhalen

BLIJF OP DE HOOGTE

Mis niets van ons Gave nieuws en aanbod

Meld je aan voor onze nieuwsbrief
Artboard facebook google+ instagram linkedin maps pinterest twitter vimeo youtube world