Kerk voor alle volken
Ik ben op een bijeenkomst met meer dan 25 nationaliteiten. Op een gegeven moment krijgt de muziek vrolijke Arabische klanken. De tekst is beurtelings Engels en Arabisch en goed zingbaar. Met elkaar prijzen we God. Afrikaanse mensen bewegen met hun hele lichaam. Arabieren maken sierlijke bewegingen met hun handen. Even kan ik niet meezingen en slik ik een traantje weg.
Een schare uit alle naties, geslachten, volken en talen die juicht voor Gods troon. Daar zijn we naar op weg. In Openbaring 7 gaat het er over en soms voel ik daar al iets van zoals bij deze bijeenkomst. Je voelt dat je met God samen één bent. Dat je ondanks taal- of cultuurverschillen voor God gelijk bent.
Openheid
Er is iets bijzonders aan de hand: Op steeds meer plaatsen in Nederland beginnen vluchtelingen, al of niet samen met een lokale kerk, met bijbelstudiegroepen en worden er meertalige kerkdiensten gestart. Enkele jaren geleden zagen we dit alleen nog maar bij asielzoekerscentra en in de grote steden, maar inmiddels zijn er ook in heel wat andere plaatsen meertalige bijeenkomsten gestart. Er is een bijzondere openheid voor het evangelie, waar ook heel vaak mensen met een moslimachtergrond bij betrokken zijn. Een ontwikkeling waarin we kunnen zien dat God uit de pijn en scherven van de vluchtelingencrisis Zijn Koninkrijk vestigt. Dat is mooi omdat mensen die de Bijbel niet kenden het evangelie ontdekken, maar ook omdat dit vaak een bijzondere impuls is voor een Nederlandse kerk. In de afgelopen twintig jaar is er op diverse plaatsen ervaring opgedaan met kerk-zijn waarin diverse culturen samenwerken. Het is niet altijd gemakkelijk en ook niet altijd een succesverhaal. Maar het is wel een bijzondere verrijking.
Regelmatig krijgt Gave vragen over het omgaan met diverse etniciteiten/culturen in een kerk. Er zijn diverse vormen van intercultureel kerk-zijn in Nederland die allemaal hun eigen krachten en zwakten hebben. Hieronder een overzicht van een aantal vormen die we in Nederland kennen:
| Kracht | Zwakte | |
| De gastvrije Nederlandse kerk | Groot netwerk om vluchtelingen praktisch te helpen, de taal te leren en om te integreren. | Op langere termijn voelen vluchtelingen zich aan de kant staan, vaak trekt men zich terug. |
| Het kan veilig voelen omdat er (bijna) geen volksgenoten zijn. | Veel culturele misverstanden en onbegrip. Aanpassing aan andere cultuur is maar beperkt mogelijk. Taalbarrière blijft lang lastig. | |
| De etnische kerk / allochtone kerk | Vluchtelingen voelen zich gemakkelijk thuis, het is een warm bad (familiegevoel). | Zeker bij kerken met een korte kerkgeschiedenis zijn er makkelijk problemen over financiën, leiderschap en leer. |
| Issues uit eigen verleden en cultuur kunnen goed aan de orde komen. | Jongeren die al snel integreren voelen zich niet thuis en verlaten de kerk. | |
| De multi-etnische / multi-culturele kerk | Geen echte meerderheden, interculturele aanpassingen is goed mogelijk. | Nieuwe kerkcultuur, veel dingen moeten zelf worden uitgevonden, weinig gezamenlijk ethisch kader. |
| Veel aandacht voor specifieke problemen van nieuwkomers. | Meer praktische problemen: Financieel, leiderschap en misverstanden. |
Het is duidelijk dat er veel variatie mogelijk is en de ‘beste’ vorm bestaat niet. Gave wil de kerken in Nederland uitdagen om vanuit eigen startpositie na te denken en aan de slag te gaan om samen te werken en ruimte te bieden aan vluchtelingen in de kerk. Om tot zegen te zijn, maar ook om gezegend te worden!
Dat is misschien wel wat me zo ontroerd, als ik op een internationale bijeenkomst met mensen van andere culturen God prijs: Dit is Zijn plan. God houdt regie over turbulente internationale ontwikkelingen en rolt Zijn reddingsplan voor alle volken uit.
Tekst: Jan Pieter Mostert
Uit: Weergave, maart 2018
