Liefde is niet goedkoop
Een hartelijk welkom, dat kan veel kosten. Onze belastingcenten… Onze veiligheid… Hebben we dat er wel voorover? We vragen predikant en politicus Ron van der Spoel en de christen-Syriër Sam Louis hoe ver we kunnen en moeten gaan voor vluchtelingen.
‘Het zijn mijn broers en zussen die daar verdrinken als die afgeladen bootjes op de Middellandse Zee omslaan. Dat maakt dat vluchtelingen heel dichtbij voelen’. Hoe meer Ron van der Spoel in aanraking komt met vervolgde christenen, hoe meer hij beseft dat je niet voor je lol vlucht. ‘Eerder had ik het beeld dat mensen vooral naar Nederland kwamen met een luilekkerlandidee: ze hebben het goed in eigen land, maar komen hier uitkeringen opsouperen. Nu weet ik dat de meeste vluchtelingen helemaal niet weg willen, maar wel móeten. Ze hebben bijvoorbeeld een briefje gekregen met de tekst ‘over 24 uur ben je dood’ en dat gebeurt dan ook, je wordt ook echt vermoord. Voor zulke mensen is er vanwege geloof, politieke overtuiging of geaardheid geen plaats meer in eigen land.’
Sam Louis weet uit ervaring hoe het is om alles achter te laten en een onzekere toekomst tegemoet te gaan. ‘Ik volgde in Syrië een studie sociologie bij Frans van der Lugt (red: priester, in 2014 vermoord in Homs) en werkte daarnaast als christelijke DJ. Het was niet meer veilig voor mij in mijn land en daarom ben ik vijftien jaar geleden naar Nederland gevlucht.
Mijn familie woont nog daar: drie van hen zijn nu vermoord, vele andere vermist. ‘ Hij kijkt met een gemengd gevoel naar de enorme vluchtelingenstroom uit het Midden-Oosten. ‘Tussen de vluchtelingen zitten mensen die de meest afschuwelijke dingen hebben gedaan. Heel vaak met een directe link naar IS. Ik heb via sociale media tientallen filmpjes gezien, waarin wordt opgeroepen om Europa aan de islam te onderwerpen. Het is oorlog en de dreiging komt steeds dichterbij.’
“Haat maakt het hart zwart, maar wij leven onder de genade.”
Gesloten grenzen
Moeten de grenzen dan maar dicht, als de kans op terreur groter wordt? ‘Absoluut niet’, zegt Ron stellig, ‘Gesloten grenzen zijn een teken van een gesloten hart. De goeden mogen niet lijden onder de kwaden. Natuurlijk moeten we economische vluchtelingen zoveel mogelijk weren en extremistische moslims die zich niet aan de regels houden onmiddellijk uitzetten. Maar mensen die vluchten omdat ze het niet meer uithouden in eigen land, die moet je ruimhartig opnemen. Bij onduidelijkheid geef ik liever het voordeel van de twijfel. Ik wil niet op mijn geweten hebben dat iemand in zijn eigen land ter dood veroordeeld wordt, of in de gevangenis belandt.
Sam pleit voor scherpere overheidscontrole: wat zijn de motieven van mensen om naar Nederland te gaan? Vormen ze een bedreiging voor de westerse samenleving? ‘Dat is een lastige en grote taak voor de overheid. Daar is veel deskundigheid en ervaring voor nodig, en die is er niet voldoende. Er is nog veel te weinig besef van het gevaar van jihad-strijders.’
Uit de contacten die Sam met christelijke vluchtelingen heeft, blijkt dat zij zich onveilig voelen in Nederlandse azc’s. ‘Ze hebben te maken met haat en dreiging van mede-asielzoekers. Christenen durven niet openlijk hun kruisje te dragen en zijn bang om te praten. Mensen hebben soms twee gezichten; ze groeten de Nederlanders vriendelijk, maar hebben het doel de jihad te brengen. In dat geval zijn de woorden ‘rot op naar je eigen land’ op zijn plaats.’ Volgens Sam moet Nederland wakker worden, voorzichtiger zijn. ‘Het is voor vluchtelingen veel te gemakkelijk om naar Nederland te komen: ze krijgen onderdak, een uitkering en hulp. Dat nieuws verspreidt zich snel via internet en WhatsApp. Het is heel aantrekkelijk om naar Nederland te gaan, de drempel is lager dan bijvoorbeeld in Frankrijk waar je jezelf maar moet zien redden.’
Bijbelse opdracht
De opvang van vluchtelingen is voor Ron heel duidelijk een bijbelse opdracht. ‘In Mattheüs 25 identificeert Jezus zich met de vreemdelingen die op onze deur staan te kloppen en zegt dan: ‘doe Mij open.’ Wat kerken doen om illegalen op te vangen, vind ik een goede zaak. Ook al ben je het niet met elkaar eens, je gaat humaan met elkaar om. Daar ga ik heel ver in, dan kan de overheid en de Nederlandse wet mij even niks schelen, ik heb een verantwoordelijkheid naar God.’
“De uiterste consequentie van volgen van Jezus, is je vijanden liefhebben.”
Ron vindt dat we vluchtelingen te vaak zien als een probleem. ‘Zo praten we er ook over op verjaardagen, terwijl we niet beseffen dat we misschien wel over een medebroeder of -zuster praten. Het gaat om mensen zoals jij en ik. Om iemand die ook liefheeft, angst kent en verlangt. Als kerkmensen zeggen ‘hoepel op naar je eigen land’, dan hebben ze niet veel begrepen van het evangelie. Het is onze taak om iemand die nergens welkom is een thuis te geven.’
Liefde
‘We moeten veel bidden, bidden geeft balans. Dan gaan we naar het licht toe en laten we het verleden achter ons,’ zegt Sam. Vergeven en vergeten is niet makkelijk voor hem, hij is bang. ‘Ik maak me zorgen om mijn kinderen, om hun toekomst hier in Nederland. Ik voel me vaker onveilig en merk ook hier steeds meer haat. Als ik activiteiten organiseer voor vluchtelingen en ik draag mijn kruisje, dan zie ik bij sommige mensen de ogen branden. Daar word ik soms letterlijk misselijk van.’
Ondanks zijn angst benadrukt Sam dat we de liefde van Christus mogen weerspiegelen. ‘Haat maakt het hart zwart, maar wij leven onder de genade. Ik heb moslims gesproken die zich afvragen waarom juist kerken vluchtelingen helpen. Dan zeg ik: ‘We delen de liefde van God met jullie’.’ Sam hoopt dat er daardoor dialoog komt, en moslims meer willen weten van de christelijke boodschap.
‘Liefde verandert mensen. Het christendom is zo anders dan de islam. Twijfel wordt in de islam afgestraft en ondertussen is het altijd maar afwachten of je in de hemel komt. Christenen hoeven geen paradijs te verdienen, dat heeft Jezus al voor ze gedaan.’
‘Vader vergeef het hun, ze weten niet wat ze doen’, bad Jezus aan het kruis. Ron heeft juist van vervolgde christenen geleerd om dit te bidden voor vijanden. ‘Ik probeer dat zelf ook steeds meer te doen. De uiterste consequentie van volgen van Jezus, is je vijanden liefhebben.
Hoe serieus nemen we die woorden van Jezus eigenlijk? Heb u vijand lief, zegen wie u vervloeken, dat blijft de opdracht! We worden vervloekt door de islam, dus ga ze maar zegenen.’
Omgaan met vluchtelingen heeft volgens Ron twee kanten: slachtoffers opvangen en bidden voor de daders. ‘Allebei een hele klus. We hebben geen idee hoe we slachtoffers goed moeten opvangen, laat staan dat we bidden voor de daders. Maar de Bijbel is er klip en klaar in. Als wij dat dan niet doen, moeten we ons achter de oren krabben of onze relatie met Jezus wel echt is.’
Tekst: Aafke Lamberink
Foto’s: Alida Stuut
Uit: Weergave maart 2015
