Stel je voor, je hebt korter of langer geleden nieuwe leden verwelkomd in je kerk met een culturele context die anders is dan de Nederlandse. Dan ineens komen deze nieuwe leden met een verzoek waar je van staat te kijken. Wat nu? Hoe maak je als diaconie afwegingen in een cultureel diverse context?
Wat voor diaconale vragen of verzoeken gaat het hier dan over?
- Iemand vraagt geld om een ziek familielid te bezoeken in het land van herkomst of om zorg voor diegene te betalen
- Iemand is uitgeprocedeerd en vraagt (geld voor) onderdak of voor een nieuwe asielprocedure
- Iemand heeft een praktische hulpvraag die enorm veel tijd vraagt
Bij dit soort verzoeken kun je aanlopen tegen cultuurverschillen. Waar het in Nederland heel normaal is om voor jezelf te zorgen, is het in sommige andere culturen heel vanzelfsprekend dat de gemeenschap elkaar helpt. De manier waarop mensen in die culturen betrokken zijn op elkaars leven gaat verder dan wat wij gewend zijn als het gaat om delen en gemeenschap vanuit de Bijbelse of kerkelijke cultuur zoals wij die in Nederland vormgeven. ‘Ze hadden alles gemeenschappelijk’, zoals in Handelingen 2 staat, wordt veel breder getrokken dan dat wij gewend zijn. Dit betekent alleen niet dat wij verzoeken van mensen uit een andere culturele context altijd maar volledig moeten inwilligen.
Wat is de situatie?
Voordat je gaat nadenken over de concrete financiën of tijdsinvestering, is het allereerst belangrijk om een goed beeld te krijgen van de situatie. Dit kan helpen om te beoordelen of het doel waarmee het verzoek gedaan is wel haalbaar is. Het kan raadzaam zijn hierover advies in te winnen. De juridische afdeling van Gave denkt hierin graag mee.
Casus
Stel dat iemand vraagt om geld voor een reis naar een ziek familielid in het land van herkomst. In deze situatie is het belangrijk om te weten of iemand wel het land uit kan, of dat dit invloed gaat hebben op zijn of haar asielprocedure of verblijfsvergunning in Nederland. Mensen in de procedure mogen namelijk het land nog niet uit en statushouders wordt afgeraden naar het land van herkomst te reizen, omdat de IND de verblijfsvergunning zou kunnen innemen. De informatie over de status van iemand heb je dus nodig om te weten of iemand het geld überhaupt kan gebruiken voor een reis naar familie in het land van herkomst. Een korte reis om dringende redenen kan wel, bijvoorbeeld voor een begrafenis of bezoek aan een ernstig ziek familielid.
Wie zijn er betrokken?
Als het gaat om een situatieschets gaat het er niet alleen om of iemand status heeft of niet. Het is ook belangrijk om in kaart te brengen welke instanties er allemaal al betrokken zijn bij deze persoon en of iemand bijvoorbeeld een uitkering krijgt. Het kan namelijk zo zijn dat iemand bij meerdere mensen en instanties aanklopt met dezelfde hulpvraag. Als deze mensen en instanties niet van elkaar op de hoogte zijn, kunnen zij los van elkaar met hetzelfde geldbedrag komen of dezelfde hulp aanbieden. Als het gaat om een uitkering mag je dat ook zien als een manier waarop we in Nederland omzien naar elkaar, via de overheid. Ook dat is financiële ondersteuning vanuit de gemeenschap.
Overwegingen
Wederkerigheid
Vraag je vervolgens af op welke manier de relatie van deze persoon met de kerk wederkerig is. Hoe belangrijk is de gemeenschap voor de hulpvrager, los van de hulpvraag zelf? Is de persoon bereid om deel te worden van de gemeenschap?
Cultuur
Houd er in je overwegingen rekening mee dat de manier waarop Nederlandse kerkgemeenschappen georganiseerd zijn, niet altijd past bij mensen met een andere culturele achtergrond dan de Nederlandse. Dit maakt het soms ingewikkelder voor hen om echt betrokken te raken en bij te dragen aan de gemeenschap.
Investeren
Daarnaast biedt het verzoek de mogelijkheid om als kerk na te denken over waarin jullie je geld willen investeren. Is er eventueel een manier om te laten zien hoe belangrijk deze mensen zijn voor jullie gemeenschap waarbij je niet het (volledige) bedrag op tafel hoeft te leggen?
Heel praktisch is het ook goed om erop te letten waarnaar je het geld eventueel overmaakt. Wordt het geld gebruikt voor het doel dat jullie als diaconie beogen?
Het hart van diaconaat
Al met al gaat diaconaat om meer dan geld. Het gaat om omzien naar elkaar in zowel materiële als emotionele noden. Het kan spannend, maar ook opbouwend zijn om in het geval van een ingewikkelde casus samen als kerk in gesprek te gaan over het hart van diaconaat.
Veel zegen en wijsheid gewenst!
