In contact met Oekraïners

Reacties op het leed van Oekraïners zijn hartverwarmend: veel Nederlanders bereiden zich voor om vluchtelingen uit Oekraïne te verwelkomen. Wat kan je verwachten in het contact met Oekraïense vluchtelingen?

Geactualiseerd op 12 april 2022

Tips voor het contact met Oekraïners

  • Wees gastvrij. Met samen theedrinken start je goed. Nodig Oekraïners uit voor een kop thee met koek, cake en chocolade.
  • Wees tegelijkertijd niet verbaasd als Oekraïners niet willen lachen of oogcontact vermijden. Hoewel blij met een veilige plek, zijn hun gedachten bij familie en vrienden en waarschijnlijk zitten zij veel op hun smartphone om de laatste updates te volgen over de situatie in hun thuisland.
  • Ga met ze wandelen, geef ze wat afleiding als ze dat willen. Vertel over je stad, over wat jij mooi vindt. Zij houden van schoonheid.
  • Ze zullen zich zeker aanpassen aan de manieren in Nederland, maar zij zijn gewend hun schoenen bij de deur uit te doen. Dus je kunt misschien een paar sloffen klaarzetten.
  • Wees terughoudend met het snel aanbieden van financiële hulp. Oekraïners zijn eerst oorlogsvluchtelingen en willen niet gezien worden als economische migranten.
  • Neem tijd voor een fotomoment. Geprint en ingelijst als presentje, maakt het nog specialer.
  • Chocolade of stroopwafels zijn een welkome gift als je op bezoek gaat.
  • Verwacht niet dat Oekraïens bezoek altijd ‘op tijd’ is, zoals wij dat vaak gewend zijn. Ze houden van spontaniteit en dat kan ook weleens oponthoud geven of juist een klop op je deur als je het niet verwacht.
  • Vermijd een boeket bloemen met een even aantal bloemen, tenzij bedoeld voor een begrafenis.

Waarom vluchten zij?

Onveiligheid is de belangrijkste reden voor Oekraïners om te vluchten. Er is al langere tijd onrust in met name Oost-Oekraïne en de oplopende spanningen met buurland Rusland zijn in februari 2022 geëscaleerd in een gewapende strijd.

Mannen mogen het land niet verlaten; vrouwen, kinderen en ouderen proberen het land te ontvluchten. Zij gaan naar familie en vrienden, opvanglocaties of verwelkomende gezinnen.

Bijna 5 miljoen Oekraïners zijn op de vlucht geslagen naar omliggende landen. Polen vangt de meesten van hen op. Nederland streeft naar 50.000 plekken voor Oekraïense vluchtelingen en verwacht een veelvoud daarvan.

Oekraïners in Nederland

Het aantal Oekraïners dat nu opgevangen wordt in Nederland staat op 50.000. Er zijn vijf Oekraïens Orthodoxe kerken in Nederland. Daarnaast is er een aantal weekendscholen.

Oekraïners hebben een speciale verblijfstatus in de EU. Daarmee hebben zij recht op huisvesting, werk, uitkeringen, onderwijs en zorg. De uitwerking wordt per land geregeld. Hoe het in Nederland geregeld wordt, vind je op de pagina Rechten voor Oekraïners.

Oorlogsvluchtelingen willen het liefst zo snel mogelijk aan de slag om zich nuttig te maken of simpelweg om weer een salaris te verdienen. Het is al mooi als ze kunnen helpen met klusjes of vrijwilligerswerk kunnen doen. Vanaf 1 april mogen ze ook betaald werk verrichten.

Met onze YouTube serie ‘Oekraïners in Nederland’ willen we Nederlanders en Oekraïners dichter bij elkaar brengen. Dit doen we onder andere door Nederlandse gastgezinnen meer informatie en tips te geven bij het opvangen van Oekraïense vluchtelingen. We behandelen verschillende onderwerpen die gevoelig kunnen liggen. Bekijk de hele serie hier

Wie zijn zij?

Oekraïne is het grootste land van Europa met 44 miljoen inwoners en heeft een geschiedenis die terug gaat tot de 5e eeuw. De hoofdstad Kiev (Kyiv) is sinds 1917 zelfstandig. Sindsdien ontwikkelt zich de eigen taal en cultuur sterk, wat nog meer vrijheid krijgt na zelfstandigheid. Oekraïne was deel van de Sovjetunie, maar toen die in 1991 uiteenviel, werd Oekraïne onafhankelijk.

Men spreekt Oekraïens, een Slavische taal verwant aan het Belarussisch. Velen zijn tweetalig, Oekraïens en Russisch. Jongere generaties spreken goed Engels. Een grote meerderheid wil lid worden van de Europese Unie. De recente warme woorden van de EU maken die wens groter.

Oekraïners hebben hetzelfde comfortniveau als Nederlanders; Oekraïense salarissen zijn weliswaar lager dan in Nederland, maar zo ook de kosten. In vergelijking: supermarktartikelen zijn hier 2,5 keer duurder, woninghuur 3,5 keer. Dit leven zijn zij in korte tijd kwijtgeraakt. Alhoewel zij met weinig bezit hier komen, kan dit invloed hebben op hoe Oekraïners het ervaren plotseling in een afhankelijke positie te zijn.

Het orthodoxe christendom is de dominante religie in Oekraïne en heeft, ondanks de verbanning gedurende de Sovjettijd, een sterke invloed op de cultuur. Je merkt het aan vrij traditionele rolpatronen bij zowel oudere als jongere generaties, zoals de invloed van grootouders op de opvoeding van kinderen. Zij hechten aan onderwijs, muziek en theater.

Karakter van Oekraïners

Oekraïners zijn vrijgevig en gastvrij. Ben je op bezoek, dan krijg je zeker te eten en te drinken. Vriendelijk dus, al zijn ze voorzichtig om je toe te laten tot hun hart. Heb je hun hart veroverd, dan is de vriendschap diep. Loyaal aan familie, vrienden en land.

Oekraïners houden van eenvoudige, stevige maaltijden. Bij het ontbijt eten ze pannenkoeken met boter, zure room en honing (nalisniki) of een hartige vulling (blintchiki). Lunch en diner zijn vaak beide warm. Kip en vis zijn gewoon, er is altijd brood bij en de aardappel mag niet ontbreken. Met stip op 1: thee. Bier is ook favoriet en betaalbaar. Wodka is populair en vaak huisgestookt. Verdien punten met het dessert: Oekraïners houden van toetjes.

Wat is hun religie?

Ongeveer driekwart van de bevolking behoort tot de oosters-orthodoxe kerken, naast rooms-katholieken (8%) en protestanten (3%). Kleine minderheden zijn moslims (1,1%) en tenslotte joden (0,6%), die cultureel en religieus zeer actief zijn.

Hoe breng je het evangelie dichtbij?

  • Verdiep je in hun geschiedenis. Besef dat die eeuwenoud is.
  • Erken hen als medebroeders en zusters en ervaar eenheid in Christus.
  • Bezoek zelf eens een orthodoxe dienst. Gasten zijn zeer welkom. Wel is de communie of eucharistie meestal alleen bestemd voor orthodoxe christenen.
  • Kleed je bij kerkbezoek netjes. Vrouwen dragen in de kerk soms een doekje over het haar en tijdens de eucharistieviering is dit verplicht.
  • Vertel over wat jij goed vindt aan Jezus, niet van wat jij eventueel verkeerd vindt aan, of misschien niet begrijpt van de Orthodoxe Kerk (iconen, gebed tot heiligen, ed.).
  • In de populaire bijbelapp YouVersion staat ook een Oekraïense vertaling: zoek naar UBIO.
  • Op zoek naar bijvoorbeeld een Oekraïense kinderbijbel of -verhalen? Bekijk het aanbod bij EAS, Citybibles, Gereformeerde Bijbelstichting of de Zakbijbelbond. Kinderprogramma’s in het Oekraïens worden momenteel vertaald.

Pastorale traumazorg voor Oekraïners

Gave ontwikkelt met andere organisaties pastorale traumazorg voor Oekraïners en begeleiding van gastgezinnen. Kijk op Pastorsvooroekrainers.nl.

Kan je als gastgezin, vrijwilliger of Oekraïner zelf ook wel wat ondersteuning gebruiken? Gave biedt hulp aan door middel van speciale christelijke coaching of een gratis cursus voor gastgezinnen en vrijwilligers. Ook is er voor Oekraïense vluchtelingen de mogelijkheid om zich aan te melden voor een psycho pastoraal gesprek door professionele, christelijke hulpverleners.

Bronnen: Wikipedia, CBS, Pew Research, UGCC, Oekraïners in Nederland, UNHCR, Numbeo

Disclaimer: Omdat het Oekraïense volk groot is, ontkomen wij niet aan generalisaties. Het kan zijn dat jij of jouw relatie zich niet herkent in de hier genoemde beschrijvingen. Om je zoveel mogelijk waarheidsgetrouwe informatie te verschaffen hebben wij de inhoud van deze pagina bij meerdere deskundigen gecheckt. De ontwikkelingen gaan snel; reacties welkom. Wijzingen voorbehouden.

“Ik maak me zorgen om mijn man. En ik heb continu verdriet, vooral als ik foto's zie uit de goede tijd.”

- Victoria

Lees het verhaal van Victoria »
Artboard facebook google+ instagram linkedin maps pinterest twitter vimeo youtube world Whatsapp